Αναγνώστες

Στην περίπτωση που κάποιος από τους συνδέσμους που προτείνονται στο ιστολόγιο δεν είναι ενεργός ή είναι εσφαλμένος, μπορείτε να με ενημερώνετε είτε μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος είτε μέσω σχολίου. Ευχαριστώ.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΤΥΠΩΣΗΣ ΥΛΙΚΟΥ

Στον σύνδεσμο που ακολουθεί θα βρείτε τις οδηγίες εκτύπωσης του υλικού του ιστολογίου.
http://taniamanesi-kourou.blogspot.gr/p/blog-page_18.html

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ

Για να αναζητήσετε θεματικές ενότητες, δείτε πρώτα στο πλάι του ιστολογίου, στο μενού ΕΤΙΚΕΤΕΣ. Διαλέξτε το θέμα που σας ενδιαφέρει. Κλικάρετε δύο φορές και στην οθόνη που θα εμφανιστεί, δείτε όλες τις σχετικές αναρτήσεις. Σε κάθε σελίδα μπορείτε να δείτε μέχρι 10 αναρτήσεις για το κάθε θέμα. Για να μπορέσετε να δείτε και τις υπόλοιπες αναρτήσεις για το θέμα που σας ενδιαφέρει, επιλέξτε Παλαιότερες Αναρτήσεις.

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ (ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙΔΙΑ)

Σχετικά με την αναδημοσίευση:

Αγαπητοί συνάδελφοι και γονείς, όλο το υλικό που έχει το όνομά μου και την υπογραφή του ιστολογίου "Δραστηριότητες, παιδαγωγικό και εποπτικό υλικό για το Νηπιαγωγείο & το Δημοτικό" είναι ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΩΡΕΑΝ και προς ελεύθερη προσωπική χρήση για όλους. Ωστόσο απαγορεύεται η εμπορική του εκμετάλλευση, δηλαδή να χρησιμοποιηθεί υλικό που έχω φτιάξει εγώ για να κερδοσκοπήσει κάποιος είτε μέσω του υλικού αυτού καθεαυτού, είτε μέσω διαφημίσεων (το κείμενο το δανείστηκα από τη συνάδελφο Ιωάννα Χατσίκου).

Επίσης, παρακαλώ όποιον θέλει να κάνει αναφορά στο περιεχόμενο των αναρτήσεων, να αναρτήσει τον ΣΥΝΔΕΣΜΟ από τη γραμμή URL της κάθε ανάρτησης και ΟΧΙ ΑΥΤΟΥΣΙΟ το περιεχόμενο της ανάρτησης ΜΕ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ - ΕΠΙΚΟΛΛΗΣΗ. Ευχαριστώ πολύ για τη συνεργασία.

ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΑΝΑΡΤΗΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ SLIDESHARE ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ

Όλες οι αναρτήσεις του ιστολογίου από την ιστοσελίδα του Slideshare έχουν επικαιροποιηθεί και έχουν μεταφερθεί πλέον στο προσωπικό μου drive ως νέοι σύνδεσμοι και βεβαίως το υλικό είναι διαθέσιμο δωρεάν.

Θα ήταν για μένα εξαιρετική τιμή, αν θέλατε να γίνετε μέλη στη Δημόσια Ομάδα στο Facebook που διαχειρίζομαι, με το όνομα "Μία τάξη, μία καρδιά, ένα όνειρο", για να ενημερώνεστε για τις πιο πρόσφατες αναρτήσεις, να γνωρίζετε τη δουλειά σπουδαίων συναδέλφων και να αναρτάτε όσες όμορφες δημιουργίες και ιδέες έχετε. Σας ευχαριστώ πολύ.

Τάνια Μάνεση

https://www.facebook.com/groups/212648049523134


5 Οκτ 2012

Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών: Μια αφορμή για αναστοχασμό

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας των Εκπαιδευτικών, παραθέτω ακολούθως ένα άρθρο μου, που επιχειρεί να προσεγγίσει τον πολυδιάστατο και πολυσύνθετο ρόλο του σύγχρονου εκπαιδευτικού από τη σκοπιά της εφαρμογής και υλοποίησης της Διαθεματικότητας όπως αυτή προβάλλεται μέσα από τα Αναλυτικά Προγραμμάτα Σπουδών στην Προσχολική Αγωγή. Αν και από το 2011 τα Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο τείνουν να επικαιροποιηθούν με την Πιλοτική Εφαρμογή των Νέων Αναλυτικών Προγραμμάτων Σπουδών, πολλοί νηπιαγωγοί εκφράζουν αμφιβολίες και ανησυχία σχετικά με το κατά πόσο είναι δυνατόν να εφαρμοστούν σε ικανοποιητικό βαθμό οι ιδέες και οι αρχές που τα νέα προγράμματα ευαγγελίζονται μέσα στο πλαίσιο της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, την οποία διερχόμαστε...

Στην ανάρτηση αυτή και για λόγους "οικονομίας χώρου", παραθέτω ένα μόνο μέρος του άρθρου μου. Για την ανάγνωση ολόκληρου του άρθρου, βλ. την σελίδα της OMEP Ελλάδος (Παγκόσμια Οργάνωση Προσχολικής Αγωγής), κάνοντας κλικ στο ηλεκτρονικό περιοδικό της Ένωσης "Ερευνώντας τον Κόσμο του Παιδιού" στον σύνδεσμο:


Στον ίδιο σύνδεσμο, μπορείτε επίσης να βρείτε και να κατεβάσετε ένα εξαιρετικό κατά την γνώμη μου βοήθημα για τον σύγχρονο νηπιαγωγό με τίτλο "4+1 κλειδιά για την Αυτομόρφωση της Νηπιαγωγού", ό,τι πρέπει για... την Παγκόσμια Ημέρα των Εκπαιδευτικών.


ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΟΠΟΙΗΣΗΣ
ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, «η σχολική αλλά και οποιαδήποτε άλλη μορφή εκπαίδευσης προοδευτικά διεθνοποιούνται» (Phillips & Schweisfurth, 2007, σ.42). Ως εκ τούτου, τα αναλυτικό πρόγραμμα, ως κορμός κάθε εκπαιδευτικού συστήματος, θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται σε τακτά χρονικά διαστήματα και να αναδιοργανώνεται, προκειμένου η εκπαιδευτική πρακτική «να συνδέεται με όσα συμβαίνουν στον πραγματικό κόσμο» (Kysilka, 1998, σ.203). Όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ο Αγγελάκος (2007, σ.461), «ένα αναλυτικό πρόγραμμα πρέπει πρωτίστως να αναγνωρίζει την κοινωνική ευθύνη της εκπαίδευσης», προβάλλοντας θέματα και προβληματισμούς που σχετίζονται άμεσα με τη δημόσια ζωή. Υπό αυτό το πρίσμα, «καθεστηκυίες αντιλήψεις και καταστάσεις χρήζουν αναθεώρησης» (Bolton, 2010, σ.73) και ακριβώς αυτήν την ανάγκη καλούνται να ικανοποιήσουν τα σύγχρονα διαθεματικά αναλυτικά προγράμματα.

Σε απόλυτη συμφωνία με την άποψη του Beane (1995), ο οποίος υποστηρίζει ότι το αναλυτικό πρόγραμμα θα πρέπει να έχει ως αφετηρία του «προβλήματα, ζητήματα και έγνοιες των μαθητών, με τον τρόπο που βιώνονται και εκδηλώνονται στην  καθημερινότητά τους», η συγκεκριμένη εργασία στοχεύει να διερευνήσει τον πολυδιάστατο ρόλο των διαθεματικών αναλυτικών προγραμμάτων, όπως εφαρμόζονται στην Ελλάδα και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σε οποιοδήποτε εκπαιδευτικό περιβάλλον και αν βρίσκεται, ο εκπαιδευτικός καλείται πολύ συχνά να αντιμετωπίσει διλήμματα και να προσπεράσει δυσκολίες. Θεωρώντας αυτές ως θετικές προκλήσεις, επιχειρεί αυτό που ο Pollard et al. (2008, σ.17) αναφέρουν ως «κυκλική ή σπειροειδή διαδικασία» αναστοχαστικής σκέψης, που περιλαμβάνει τη συστηματική και διαρκή επανεξέταση και αξιολόγηση της διδακτικής του μεθοδολογίας και πρακτικής.
Συνειδητοποιώντας ότι ο αναστοχασμός είναι στην ουσία ένα «ταξίδι μάθησης χωρίς τέλος» (Appleby, στο Reed & Canning, 2010, σ.9), επαναπροσδιορίζει συνεχώς τον ρόλο του  μέσα στα πλαίσια της σχολικής τάξης.

Πολύ συχνά στο επίκεντρο του προβληματισμού του βρίσκεται η αποτελεσματικότητα του αναλυτικού προγράμματος και – απηχώντας την άποψη του  Morris (2003, σ.165) – «το δίλημμα του να έχει τόσο πολλά να διεκπεραιώσει σε τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα». Από την άλλη πλευρά, δεν είναι λίγες οι φορές που βρίσκεται μπροστά σε μαθητές που δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον και ενθουσιασμό για τη διαδικασία της μάθησης και συνειδητοποιεί ότι έχει αποτύχει να αποκωδικοποιήσει «τις εκατό γλώσσες των παιδιών», «τους εκατό τρόπους σκέψης, παιχνιδιού και ομιλίας…» (Malaguzzi, 2010, σ.23).

Τους προβληματισμούς αυτούς καλείται να ικανοποιήσει η διαθεματικότητα που προτείνεται στο σύγχρονο αναλυτικό πρόγραμμα, προκειμένου να οδηγήσει σταδιακά εκπαιδευτικό και εκπαιδευόμενο στην «εποικοδομητική, με συνοχή και ουσιαστικό νόημα» (Pollard et al., 2008, σ.7) μαθησιακή διαδικασία. 

Μορφές Οργάνωσης των Αναλυτικών Προγραμματών

Ο Jonathan Barnes (2007, σ.17) ορίζει το αναλυτικό πρόγραμμα ως έναν ευρύ όρο, «όρο-ομπρέλα», που περιλαμβάνει τα διδασκόμενα στο σχολείο μαθήματα, τις επιλογές του εκπαιδευτικού σε σχέση με τη διδακτική μεθοδολογία που θα ακολουθήσει, καθώς και τους εκπαιδευτικούς στόχους (στάσεις, αξίες) που επιδιώκει να επιτύχει. Παρόμοια άποψη εκφράζουν οι Erickson (1998, στο Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ. 120) και Lawton et al. (2000, στο Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.121), όταν προτείνουν την κατηγοριοποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων με βάση την οργάνωση και τον προσανατολισμό του περιεχομένου, των διαδικασιών και των στόχων τους. Υπό αυτό το πρίσμα, φαίνεται να υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες αναλυτικών προγραμμάτων: το κλειστό και το ανοιχτό (ό.π.). Το πρώτο διατηρεί τα διακριτά και αυτοτελώς διδασκόμενα μαθήματα (Ματσαγγούρας, 2009, σ. 56), ενώ το δεύτερο προάγει «μια διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση της διαδικασίας μάθησης» (Chelmis, 1999 στο Chelmis & Matsagouras, 2002, σ.63), καταργώντας τα διακριτά μαθήματα ως πλαίσια οργάνωσης της σχολικής γνώσης και προτείνοντας «την ενιαιοποίησή της γύρω από θέματα, ζητήματα και προβλήματα γενικότερου ενδιαφέροντος (universalia) (Ματσαγγούρας, 2009, σ.62).

Ο λαβύρινθος της ορολογίας

Οι όροι «διεπιστημονικότητα» και «διαθεματικότητα» έχουν αποδοθεί στη διεθνή βιβλιογραφία με ποικιλία ορισμών. Επιπλέον, οι όροι «ενιαιοποιημένο» (integrated) και «διεπιστημονικό» (interdisciplinary) φαίνεται να χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι (Gardner et al., 2003, σ.161 ∙ Drake, 2007, σ.25 ∙ Jacobs, 1989d, στο Matsagouras, 2009, σ.48). Οι Cook-Sather και Shore (2007, σ.13) περιγράφουν τη διεπιστημονικότητα ως μια στρατηγική, που έχει σκοπό να δημιουργήσει γέφυρες επικοινωνίας ανάμεσα στα διδασκόμενα μαθήματα, «να εντοπίσει συνδετικά στοιχεία αλλά και διαφορές μεταξύ τους, φιλοδοξώντας να διαμορφώσει μια νέα θεωρητική οπτική».

Παρόμοια άποψη εκφράζει και η Shoemaker (1989, στο Gardner et al., 2003, σ.161), επισημαίνοντας ότι το ενιαιοποιημένο αναλυτικό πρόγραμμα «καταρρίπτει τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στα διδασκόμενα μαθήματα, ενσωματώνοντας τις διαφορετικές όψεις του αναλυτικού προγράμματος σε ένα οργανωμένο και γεμάτο νόημα σύνολο, προσεγγίζοντας τη μάθηση και τη διδασκαλία με ολιστικό τρόπο, ο οποίος αντανακλά αληθινές καταστάσεις της ζωής». Επιπλέον, η χρήση πολλαπλών πηγών γνώσης ενθαρρύνει τους μαθητές να ερευνούν σε βάθος, εμπλεκόμενοι ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία και αισθανόμενοι περισσότερη σιγουριά και αυτοπεποίθηση (North Central Regional Educational Laboratory, 2001, στο Gardner et al., 2003, σ.162). Προσπάθεια να διαφοροποιηθούν οι δύο όροι επιχειρείται από τον Ματσαγγούρα (2009, σ.48), ο οποίος τονίζει ότι το σημαντικότερο χαρακτηριστικό γνώρισμα της διεπιστημονικής προσέγγισης είναι η διατήρηση των διακριτών ορίων ανάμεσα στα διδασκόμενα μαθήματα, ως πλαίσιο οργάνωσης της σχολικής γνώσης. Από την άλλη πλευρά, στα διαθεματικά προγράμματα, αυτά τα διακριτά μαθήματα παύουν να υπάρχουν και η γνώση προσεγγίζεται ενιαιοποιημένη, «όπως δηλαδή προκύπτει από τη σφαιρική μελέτη θεμάτων καθολικού ενδιαφέροντος και μείζονος σημασίας για τον πολιτισμό». 

Η ανάγκη για ενιαιοποίηση της σχολικής γνώσης

Ο όρος «παγκοσμιοποίηση» συναντάται συχνά στη διεθνή βιβλιογραφία, εννοώντας την «αναπτυσσόμενη αλληλεξάρτηση και διασύνδεση του σύγχρονου κόσμου» μέσω της ανταλλαγής προϊόντων, υπηρεσιών, πληροφοριών και ανθρώπινου δυναμικού (Phillips and Schweisfurth, 2007, σ.50). Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα, περισσότερο από οποτεδήποτε άλλοτε, καλούνται να εφοδιάσουν τον μαθητή με αυτό που η Drake (2007, σ.46) πολύ χαρακτηριστικά αποκαλεί «σφαιρική προοπτική» του κόσμου. Μέσα σε αυτό το εκπαιδευτικό πλαίσιο, ο  εκπαιδευτικός γίνεται «ενεργός ερευνητής» (Larrivee, 2000, σ.294), συνειδητοποιώντας την επιτακτική ανάγκη να γεφυρωθεί το κενό ανάμεσα στις επιταγές ενός άκαμπτου αναλυτικού προγράμματος και των γνήσιων ενδιαφερόντων των μαθητών: απόρροια αυτής της συνειδητοποίησης είναι η εφαρμογή ενιαιοποιημένων, διαθεματικών αναλυτικών προγραμμάτων. Σύμφωνα εξάλλου με τον Beane (1995), η ενιαιοποίηση της σχολικής γνώσης «αρχίζει με την ιδέα ότι κεντρικοί άξονες κάθε αναλυτικού προγράμματος οφείλουν να είναι ζητήματα και προβλήματα που η ίδια η καθημερινότητα προβάλλει» και με αυτήν τη συλλογιστική οι επιμέρους γνωστικοί τομείς «δεν είναι εχθρός, αλλά ένας πολύτιμος και απαραίτητος σύμμαχος».

Η διαθεματικότητα των αναλυτικών προγραμμάτων στην Ελλάδα

Από τη μελέτη της βιβλιογραφίας προκύπτει ότι το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα υπήρξε πάντα εξόχως συγκεντρωτικό, ενώ ο διαρκής γραφειοκρατικός συγκεντρωτισμός αναπόφευκτα οδήγησε σε σημαντική έλλειψη ενδιαφέροντος ανάληψης πρωτοβουλιών προς την κατεύθυνση της μεταρρύθμισης των αναλυτικών προγραμμάτων (Flouris & Pasias, 2003, σ.76 ∙ Moutsios, 2003, σ.61 ∙ Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.122). Η πρώτη συστηματική προσπάθεια εκσυγχρονισμού των αναλυτικών προγραμμάτων πραγματοποιείται με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση των αρχών της δεκαετίας του ΄80 (Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.122). Οι αλλαγές που επιχειρούνται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου χαρακτηρίζονται συνολικά ως «περιορισμένες, αποσπασματικές και ανεπαρκείς» (Flouris & Pasias, 2003, σ.76), ενώ «η χαμένη ενότητα της σχολικής γνώσης», μιας γνώσης ανενεργούς και αδιάφορης, (Ματσαγγούρας, 2009, σ.21), φαίνεται να είναι η Αχίλλειος πτέρνα της συγκεκριμένης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.

Το 1997 μια άλλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση πραγματοποιήθηκε, κεντρικό σημείο της οποίας ήταν το Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (ΕΠΠΣ) για την υποχρεωτική εκπαίδευση. Πάρα τις «εντονότατες αντιδράσεις που προκάλεσε» (Chrysostomou, 2006, σ.25), ήταν η πρώτη απόπειρα που έγινε για να δημιουργηθεί ένα Εθνικό Αναλυτικό Πρόγραμμα, το οποίο να συμπεριλαμβάνει «όχι μόνο γενικούς στόχους της εκπαίδευσης, αλλά να περιγράφει με ακρίβεια το περιεχόμενο και τις μεθοδολογικές προτάσεις για κάθε μάθημα» (Chrysostomou, 2006, σ.26). Ο Εξαρχάκος (2000, στο Flouris & Pasias, 2003, σ.83) αναπτύσσει περαιτέρω αυτό το επιχείρημα, επισημαίνοντας ότι «για πρώτη φορά στην Ελλάδα…προτείνεται μια καινοτομική προοπτική σχετικά με την οικοδόμηση της μάθησης, ενώ παράλληλα το φάσμα του αναλυτικού προγράμματος διευρύνεται σημαντικά».

Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών

Βασισμένο στο ΕΠΠΣ του 1997, ένα νέο Διεπιστημονικό Ενιαιοποιημένο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών τίθεται σε λειτουργία το 2001. Και οι δύο αυτές μεταρρυθμίσεις «προτάθηκαν και ήταν υπό την επίβλεψη του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, φορέα ερευνητικού και συμβουλευτικού, που υπάγεται στο Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων» (Alahiotis & Karatzia-Stavlioti, 2006, σ.124). Σύμφωνα με την Χρυσοστόμου (2006, σ.26), σε αυτό το νέο αναλυτικό πρόγραμμα η μαθησιακή διαδικασία αντιμετωπίζεται «ως ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο», ενώ ο βασικός στόχος του προγράμματος είναι να επιτύχει την «εσωτερική συνοχή», όσον αφορά την οργάνωση της διδακτέας ύλης.

Το 2003 ένας νέος, καινοτόμος όρος κάνει την εμφάνισή του: η «διαθεματική προσέγγιση στη γνώση» ή απλώς «διαθεματικότητα» (Karatza-Stavlioti & Alahiotis, 2007, σ.268). Ο Γαβαλάς (2003, στο Αγγελάκος, 2007, σ. 461) επισημαίνει ότι στο πλαίσιο του συγκεκριμένου αναλυτικού προγράμματος «τα παραδοσιακά μαθήματα αντικαθίστανται από διαθεματικές προσεγγίσεις, που διαπραγματεύονται θέματα, βασικές έννοιες και πολύπλοκες καταστάσεις με σφαιρικό και ολιστικό τρόπο».

Υπό αυτήν την έννοια, η διαθεματική προσέγγιση είναι πάνω από όλα παιδοκεντρική, καθώς φιλοδοξεί να ενσωματώσει και να αναπτύξει όλες τις πλευρές της παιδικής προσωπικότητας (γνωστική, κοινωνική, συναισθηματική), έχοντας ως άξονα αναφοράς τις εμπειρίες του παιδιού και τα ενδιαφέροντά του (Mathison and Freeman, 1997, στο Matsagouras, 2009, σ.25). Μια εναλλακτική άποψη εκφράζεται από την Παμουκτσόγλου (2007, σ.122), η οποία υποστηρίζει ότι η νέα αυτή προσέγγιση αναφέρεται σε έναν πρωτοποριακό σχολικό πολιτισμό, ο οποίος συμβάλλει στην ενδυνάμωση του παιδαγωγικού ρόλου της εκπαίδευσης, αξιοποιώντας παράλληλα την κοινωνική της διάσταση.
Στα πλαίσια της διαθεματικής προσέγγισης εντάσσεται ένα ακόμα πρωτότυπο πρόγραμμα, με ιδιαίτερη εφαρμογή στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση: η «Ευέλικτη Ζώνη». Ο Ματσαγγούρας (2009, σ.120) ορίζει την Ευέλικτη Ζώνη ως εκπαιδευτική ζώνη τουλάχιστον δύο διδακτικών ωρών, κατά τη διάρκεια των οποίων μαθητές και εκπαιδευτικοί έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσουν σχέδια εργασίας και δραστηριότητες με θέματα του ενδιαφέροντός τους, χρησιμοποιώντας διαδραστικές και συνεργατικές μεθόδους. Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο Αλαχιώτης (2001, στο Flouris & Pasias, 2003, σ.83), επισημαίνοντας ότι ένα από τα κύρια γνωρίσματα της Ευέλικτης Ζώνης είναι «η ενίσχυση της πρωτοβουλίας,…η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και η προώθηση της συλλογικής προσπάθειας». 

Αξιοσημείωτο είναι εξάλλου το γεγονός ότι η ανάγκη να «επιτρέψουμε στους μαθητές να έχουν στη διάθεσή τους μια διδακτική ώρα την ημέρα, προκειμένου να διερευνήσουν τα ενδιαφέροντά τους» (Wolk, 2001, σ. 56) αναγνωρίζεται ευρέως στη βιβλιογραφία. Ως εκ τούτου, «παρόμοιες προτάσεις και πρακτικές συναντά κανείς και σε σχολικά συστήματα του εξωτερικού κάτω από τους όρους exploratory time, discovery hour, student project time, wonder hour και independent study» (Wolk, 2001, στο Matsagouras, 2009, σ.121). Ανεξάρτητα από το πώς επιλέγουμε να την ονομάσουμε ή να περιγράψουμε τις αρχές και τους στόχους της, η «Ευέλικτη Ζώνη» αναμφίβολα προάγει την ουσιώδη μάθηση μέσα από εγγενή κίνητρα, ενδυναμώνοντας παράλληλα την αυτοεκτίμηση των μαθητών. (Wolk, 2001, σ.57).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Aggelakos, C., 2007. The Cross-thematic Approach and the ‘New’ Curricula of Greek Compulsory Education: review of an incompatible relationship, Policy Futures in Education, 5(4), σ.460-467.

Alahiotis, S. & Karatzia-Stavlioti, E., 2006. Effective curriculum policy and cross-curricularity: analysis of the new curriculum design of the Hellenic Pedagogical Institute, Pedagogy, Culture & Society, 14(2), σ.119-147.

Appleby, K., 2010. Reflective Thinking; Reflective Practice, in Reed, M. & Canning, N., (eds.), Reflective Practice in the Early Years, London: SAGE Publications Limited, σ.7-23.

Baldock, P., Fitzgerald, D. & Kay, J., 2009. Understanding Early Years Policy, 2nd ed., London: SAGE Publications Limited.

Barnes, J., 2007. Cross-curricular learning 3-14. London: SAGE Publications Limited.

Beane, J., 1995. Curriculum Integration and the Disciplines of Knowledge, Phi Delta Kappan, 76(8). Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Beane, J., 2002. Beyond Self-Interest: A Democratic Core Curriculum, Educational Leadership, 59(7),
σ. 25-28. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 21 Νοεμβρίου 2010]

Bennett, J., 2005. Curriculum Isssues in National Policy-Making, European Early Childhood Education Research Journal, 13(2), σ. 5-23.

Bolton, G., 2010, Reflective Practice: Writing & Professional Development, 3rd ed.,  London: SAGE Publications Limited.

Boyle, B. & Bragg, J., 2008. Making primary connections: the cross-curriculum story, The Curriculum Journal, 19(1), σ. 5-21.
Chelmis, S. & Matsagouras, E., 2002. Citizenship education in the new inter-disciplinary National Curriculum in Greece, in Ross, A. (ed.), Future Citizens in Europe (Proceedings of the fourth Conference of the Children’s Identity and Citizenship in Europe Thematic Network, Budapest), London: CiCe pub, σ.63-72.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:  http://eliasmatsagouras.webnode.com/%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%B1/
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Chrysostomou, S., 2006. Interdisciplinary Approaches in the New Curriculum in Greece: A Focus on Music Eduation, Arts Education Policy Review, 105(5), σ. 23-29.

Cook-Sather, A. & Shore, E., 2007. Breaking the Rule of Discipline in Interdisciplinarity: Redefining Professors, Students, and Staff as Faculty, Journal of Research Practice, 3(2), Article M15,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Department of Education, 2010. The Schools White Paper 2010: The Importance of Teaching,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 29 Νοεμβρίου 2010]

Department of Education, The National Strategies, Excellence and Enjoyment: A strategy for primary schools (2003), [pdf]. Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 12 Νοεμβρίου 2010]

Department of Education, The Primary National Strategies, Personalised Learning (2010), [pdf].
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 23 Νοεμβρίου 2010]

Diack, A., 2004. Innovation and personalized learning, Education Review, 18(1), σ.49-55.

Drake, S., 2007. Creating Standards-Based Integrated Curriculum: Aligning Curriculum, Content, Assessment, and Instruction. 2nd ed., London: Corwin Press International.

Dymoke, S., & Harrison, J. (Eds.), 2008. Reflective Teaching & Learning. London: SAGE Publications Limited.

Edwards, C., Gandini, L. & Forman, G. (Εκδ.), 2010. Reggio Emilia: Οι χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας, Αθήνα: Πατάκης.

Eurydice, 2009/10. Structures of Education and Training Systems in Europe, Greece, 2009/2010 Edition, Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 29 Νοεμβρίου 2010]

Eurydice, 2010. National system overviews on educational systems in Europe and ongoing reforms, United KingdomEngland, 2010 Edition,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 29 Νοεμβρίου 2010]

Flouris, G. & Pasias, G., 2003. A Critical Appraisal of Curriculum Reform in Greece (1980-2002): Trends, Challenges, and Perspectives, European Education, 35(3), σ. 73-90.

Gardner, E., Wissick, C., Schwender, W. & Canter-Smith, L., 2003. Enhancing Interdisciplinary Instruction in General and Special Education: Thematic Units and Technology, Remedial and Special Education, 24(3), σ.161-172.

General Teaching Council for England, 2007. Research for Teachers: Reflection-in-action and reflection-on-action,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 21 Νοεμβρίου 2010]

Karatzia-Stavlioti, E. & Alahiotis, S., 2007. Evaluation of a Cross-Thematic Curricular Innovation: Teachers, Attitudes and the Flexible Zone (FZ), The International Journal of Learning, 14(3), σ.267-275.

Knowles, G., 2009. Ensuring Every Child Matters: A critical Approach. London: SAGE Publications Limited.

Kwon, Y., 2002. Changing Curriculum for Early Childhood Education in England, Early Childhood Research & Practice, 4(2).
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 20 Νοεμβρίου 2010]

Kysilka, M., 1998. Understanding integrated curriculum, The Curriculum Journal, 9(2), σ. 197-209.

Larrivee, B., 2000. Transforming Teaching Practice: becoming the critically reflective teacher, Reflective Practice, 1(3), σ. 293-307.

Ματσαγγούρας, Η., 2009. Η διαθεματικότητα στη σχολική γνώση, 2η έκδοση, Εκδόσεις: Γρηγόρη.

Morris, R., 2003. A Guide to Curricular Integration, Kappa Delta Pi Record, 39(4), σ.164-167.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 22 Νοεμβρίου 2010]

Moutsios, S., 2003. The Organizational Nonreform of the Greek School, European Education, 35(3),
σ.60-72.

National Curriculum, The National Curriculum Primary Handbook, 2010,
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 30 Νοεμβρίου 2010]

Office for Standards in Education, 2008. Curriculum innovation in schools.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 20 Νοεμβρίου 2010]

Παμουκτσόγλου, A., 2007. “Η αξιοποίηση του παραμυθιού: Η περίπτωση της διαθεματικής προσέγγισης στην εκπαίδευση»  στο Μαλαφάντης, Κ. & Κούτρας Σ., Αθήνα: Γρηγόρης, σ. 119-125.

Perry, R., 2004. Teaching Practice for Early Childhood: A guide for students. 2nd ed. Oxon: RoutledgeFalmer.

Philips, D. & Schweisfurth, M., 2007. Comparative and International Education: An Introduction to Theory, Method and Practice. London: Continuum International Publishing Group.

Pollard, A., with Anderson, J., Maddock, M., Swaffield, S., Warin, J., Warwick, P., 2008. Reflective Teaching: Evidence-informed Professional Practice, 3rd ed., London: Continuum International Publishing Group.

Robin, A., 2004. Excellence, enjoyment and personalized learning: A true foundation for choice?, Education Review, 18(1), σ. 15-33.
Διαθέσιμο στην ιστοσελίδα:
[Ανακτήθηκε την 21 Νοεμβρίου 2010]

Rowley, C. & Cooper, H. (Eds.), 2009. Cross-curricular Approaches to Teaching and Learning, London: SAGE Publications Limited.

Schon, D., 1991. The reflective practitioner: how professionals think in action. London: Ashgate Publications Limited.

Watson, J., 2006. Every Child Matters and children’s spiritual rights: does the new holistic approach to children’s care address children’s spiritual well-being?, International Journal of Children’s Spirituality, 11(2), σ. 251-263.

Wolk, S., 2001. The Benefits of Exploratory Time, Educational Leadership, 59(2), σ. 56-59.


4 Οκτ 2012

Παγκόσμια Ημέρα των Ταχυδρομείων

9 Οκτωβρίου!
Η παγκόσμια ημέρα των Ταχυδρομείων πλησιάζει...

Σε αυτήν τη ανάρτηση προτείνω ένα ακόμα φύλλο εργασίας (για τις υπόλοιπες σχετικές αναρτήσεις, βλ. την ετικέτα "Παγκόσμια Ημέρα Ταχυδρομείων") 
για την παγκόσμια ημέρα των Ταχυδρομείων.
Γραμματόσημα με τους αγαπημένους ήρωες της σειράς κινουμένων σχεδίων
 "Μικροί Κύριοι, Μικρές Κυρίες"

Μα τι έκανε ο κύριος Αδέξιος; Έκοψε τα γραμματόσημα στη μέση; Και τώρα πώς θα τα ξαναφτιάξουμε; Τα παιδιά βρίσκουν κάθε φορά το άλλο μισό του γραμματοσήμου. Το συγκεκριμένο αυτό φύλλο εργασίας παραπέμπει ασφαλώς στα...μαθηματικά και στην κατά κάθετο άξονα συμμετρία. Συζητάμε για τον ήρωα που εικονίζεται στο κάθε γραμματόσημο, για τα γνωρίσματα του χαρακτήρα του και για το πώς σκεφτήκαμε για να βρούμε το...άλλο του μισό. Μπορούμε άραγε να βρούμε ποιο είναι πιο ακριβό και ποιο είναι πιο φθηνό;

Φύλλο Εργασίας (3)



και...το ασπρόμαυρο template για οικονομική εκτύπωση




Και για όποιον επιθυμεί τα...γραμματοσημάκια...ολόκληρα.....














Παγκόσμια Ημέρα Ταχυδρομείων στο...Νηπιαγωγείο


9 Οκτωβρίου:
Παγκόσμια Ημέρα του...Ταχυδρομείου

Στην προηγούμενη ανάρτηση παρουσιάστηκε το πρώτο φύλλο εργασίας για τα...γραμματόσημα (βλ.ετικέτα "Παγκόσμια Ημέρα Ταχυδρομείων), μέσα στο πλαίσιο της ανάπτυξης της θεματικής ενότητας "Ταχυδρομεία" και με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας των Ταχυδρομείων.

Ακολουθεί ένα δεύτερο φύλλο εργασίας που συνδυάζει την θεματολογία των γραμματοσήμων με τους...ήρωες των κινουμένων σχεδίων. Προηγείται η συζήτηση με τα παιδιά σχετικά με το ποιοι είναι οι ήρωες που εικονίζονται στα γραμματόσημα, σε ποια γνωστά τους και αγαπημένα παραμύθια ή τηλεοπτικές σειρές κινουμένων σχεδίων αναφέρονται, πώς να γράφεται άραγε το όνομά τους. Τι τιμή έχει το κάθε γραμματόσημο; Τι παρατηρώ σχετικα με τις τιμές όλων των γραμματοσήμων;

Ακολουθεί το ατομικό φύλλο εργασίας όπου τα παιδιά ενώνουν το κάθε γραμματόσημο με το όνομα του ήρωα, τον οποίο το κάθε γραμματόσημο αναπαριστά...


Φύλλο Εργασίας (2)




Παγκοσμια Ημέρα Ταχυδρομείων

Στις 9 Οκτωβρίου γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα των Ταχυδρομείων. Η συγκεκριμένη ανάρτηση, καθώς και οι επόμενες που θα ακολουθήσουν στην ετικέτα "Παγκόσμια Ημέρα Ταχυδρομείων" προτείνουν φύλλα εργασίας που έχουν ως θέμα τους τα γραμματόσημα. Έχοντας συζητήσει με τα παιδιά για τη σημασία των γραμματοσήμων, για τα χαρακτηριστικά τους γνωρίσματα και τη λειτουργία τους, για τους ανθρώπους που συλλέγουν γραμματόσημα και γενικά για τον φιλοτελισμό, μπορούμε να "κλείσουμε" την επεξεργασία αυτής της υποενότητας με μερικά φύλλα εργασίας...

(επίσης για το Αλφαβητάρι του Ταχυδρομείου, δες στον παράκάτω σύνδεσμο:
ενώ για πίνακες ζωγραφικής με...ταχυδρόμους μιας άλλης εποχής  και συνοδευτικά ποιήματα, μπορείς να επισκεφτείς τον σύνδεσμο:



Η Παγκόσμια Ημέρα Ταχυδρομείων
στο Νηπιαγωγείο

Φύλλο Εργασίας (1)

Τα παιδιά χωρίζουν τα γραμματόσημα σε κατηγορίες (ζώα, οχήματα, αθλήματα-σπορ) και τα επικολλούν στην σωστή στήλη κάθε φορά. Παράλληλα συζητάμε για τις αναπαραστάσεις των γραμματοσήμων, την χώρα προέλευσης αλλά και την τιμή τους. Μπορούμε να βρούμε ποιο είναι πιο ακριβό, ποια γραμματόσημα έχουν την ίδια τιμή; Γιατί άραγε να διαφέρουν οι τιμές των γραμματοσήμων; Μερικές ερωτήσεις, και σίγουρα άλλες που θα προκύψουν από τα παιδιά, είναι λίγα μόνο από τα ερεθίσματα που μπορεί να μας δώσει η διαπραγμάτευση και επεξεργασία της θεματικής αυτής ενότητας.






Το δίνω και σε ασπρόμαυρο template
(μπορούμε να κάνουμε την αρχική συζήτηση χρησιμοποιώντας έγχρωμη εκτύπωση και να δώσουμε την ασπρόμαυρη εκδοχή ως ατομικό φύλλο εργασίας)




2 Οκτ 2012

Παγκόσμια Ημέρα Ζώων

Τα μαθηματικά στην...Τέχνη

Ένα ακόμα φύλλο εργασίας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων (βλ.υπόλοιπες αναρτήσεις στις ετικέτες "Παγκόσμιες Ημέρες" και "Ζώα") που συνδυάζει τους πίνακες ζωγραφικής με τα μαθηματικά και πιο συγκεκριμένα τους αριθμούς 1 έως 4...

(Επίσης για παρουσίαση διαφανειών
σχετικά με τα ζώα που κινδυνεύουν και όχι μόνο,
μπορείς να δεις και εδώ:
http://taniamanesi-kourou.blogspot.gr/2012/09/blog-post_5492.html)

Φύλλο Εργασίας Μαθηματικών
για την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων στο Νηπιαγωγείο

Έχουν συμπεριληφθεί δύο templates
(ένα έγχρωμο και ένα ασπρόμαυρο για μεγαλύτερη οικονομία στο...μελάνι)




και η ασπρόμαυρη εκδοχή...






Παγκόσμια Ημέρα των Ταχυδρομείων στο...Νηπιαγωγείο

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμια Ημέρα των Ταχυδρομείων, προτείνεται ένα φύλλο εργασίας εμπνευσμένο από τον χώρο της Μυθολογίας....Ο θεός Ερμής, ο αγγελιοφόρος των θεών, μετέφερε όλα τα μηνύματα των θεών στους ανθρώπους, εκτελώντας..."χρέη" ταχυδρόμου μιας άλλης εποχής....Ποια ήταν τα...εξαρτήματά του;


Φύλλο Εργασίας για την
Παγκόσμια Ημέρα των Ταχυδρομείων

Για πίνακες ζωγραφικής με "ήρωες" ταχυδρόμους καθώς και συνοδευτικά ποιήματα, δες την ετικέτα "Παγκοσμιες Ημέρες" ή τον σύνδεσμο
http://taniamanesi-kourou.blogspot.gr/2012/09/blog-post_7079.html

"Ερμής ο....ΦΤΕΡΩΤΟΣ"
Αξιοποιώντας την Μυθολογία
στο Νηπιαγωγείο


Παγκόσμια Ημέρα Ζώων: Πίνακας Διπλής Εισόδου

Πίνακας Καταγραφής Προτιμήσεων

Γιορτάζοντας την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων στο Νηπιαγωγείο, θα μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε τον ακόλουθο πίνακας διπλής εισόδου, για να καταγράψουμε μεν πόσα παιδιά έχουν κατοικίδιο ζωάκι και ποιο, αλλά και για να διερευνήσουμε τις προτιμήσεις των παιδιών που δεν διαθέτουν κάποιο ζωάκι ως κατοικίδιο...Τα παιδιά βάζουν μια κουκίδα στο κελί που διασταυρώνεται με το όνομα τους και το ζώακι που έχουν ή που θα ήθελαν να έχουν...

Πίνακας Διπλής Εισόδου
για την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων


Παγκόσμια Ημέρα Ζώων στο...Νηπιαγωγείο

Φύλλο Εργασίας
για την Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων

Σε προηγούμενη ανάρτηση (βλ.ετικέτα "Παγκόσμιες Ημέρες" και "Ζώα") έγινε αναφορά στην σωστή και εσφαλμένη συμπεριφορά απέναντι στα κατοικίδια ζώα.
Μπορούμε να αξιοποιήσουμε το ακόλουθο απλό φύλλο εργασίας για να διαπιστώσουμε τι συγκράτησαν τα παιδιά και πώς δικαιολογούν τις επιλογές τους για την συμπλήρωση του φύλλου εργασίας...



Παγκόσμια Ημέρα Ζώων στο...Νηπιαγωγείο

Στις 4 Οκτωβρίου γιορτάζουμε την
Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων.
Ας ξεκινήσουμε την προστασία και φροντίδα από το μικρό πλαίσιο του σπιτιού μας....από το κατοικίδιό μας.
Η ιστοσελίδα
μου έδωσε το ερέθισμα για την δημιουργία του ακόλουθου πίνακα αναφοράς για την σωστή και εσφαλμένη συμπέριφορά μας απέναντι στα κατοικίδια ζώα, αλλά και γενικά απέναντι στα ζώα.


Είσαι σίγουρος, μικρέ μου φίλε και μικρή μου φίλη, ότι κάνεις το σωστό με το μικρό σου κατοικίδιο; Δες τις εικόνες και πες μας τι σκέφτεσαι για αυτό που βλέπεις....

Στην επόμενη ανάρτηση θα ακολουθήσει σχετικό Φύλλο Εργασίας...


Πίνακας Αναφοράς για την
Σωστή και Λάθος Συμπεριφορά απέναντι στα ζώα...



και το...οικονομικό ασπρόμαυρο template


Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων στο...Νηπιαγωγείο

4 Οκτωβρίου
Προστατεύουμε, φροντίζουμε
και αγαπάμε τα ζώα

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμια Ημέρας Προστασίας των Ζώων μπορούμε να συζητήσουμε με τα παιδιά για τα κατοικίδια ζώα, για την καθημερινή τους φροντίδα, τονίζοντας τις πολλαπλές υποχρεώσεις που έχουμε απέναντί τους...

Συνδυαστικά ή ως προκαταβολικό οργανωτή μπορούμε να αξιοποιήσουμε το εικονόλεξο που ακολουθεί και που αφορά την φροντίδα του σκύλου, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να προσθέσουν και άλλα πράγματα που θα πρέπει να κάνουμε, για να είναι η φροντίδα του κατοικίδιού πιο ολοκληρωμένη.

Πώς μπορώ να είμαι ευτυχισμένο;
Τι μπορείς να κάνεις για να είμαι ευτυχισμένο;

Ένα εικονόλεξο για την
Παγκόσμια Ημέρα Προστασίας των Ζώων



Το συνοδευτικό φύλλο του εικονόλεξου....




Το ΕΙΚΟΝΟΛΕΞΟ σε ασπρόμαυρο template για οικονομική εκτύπωση.




ΔΗΜΟΦΙΛΕΙΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Google Ranking

ΟNLINE USERS

ΛΙΣΤΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΩΝ