Τα αποδημητικά πουλιά στο Νηπιαγωγείο: Φύλλο Εργασίας (1)

Το φθινόπωρο πολλά πουλιά φεύγουν, αποδημούν, μετακινούνται από τον Βορρά προς τον Νότο, προς χώρες πιο ζεστές...

Η ανάρτηση αυτή προτείνει ένα φύλλο εργασίας για τα αποδημητικά πουλιά και συγκεκριμένα για τα χελιδόνια με έμφαση στον αριθμό 3, καθώς και στις έννοιες "πρώτος" και "τελευταίος".

Φύλλο Εργασίας (1) για τα Μαθηματικά

Φθινοπωρινά Φύλλα στο Νηπιαγωγείο ή....

πώς τα φύλλα χάνουν το πράσινο χρώμα τους....

Γιατί τα φύλλα των φυλλοβόλων δέντρων αλλάζουν χρώμα το χειμώνα και πέφτουν; Μια συχνή ερώτηση των παιδών που βεβαίως έχει μια συναρπαστική απάντηση!

Μπορούμε να την διηγηθούμε στα παιδιά σαν παραμύθι (εξάλλου μοιάζει λίγο με παραμύθι) ή να αξιοποιήσουμε το εποπτικό υλικό της ανάρτησης σαν κάρτες ακολουθίας. Το φωτογραφικό υλικό προέρχεται από την εκπαιδευτική ιστοσελίδα kidzone.ws.

Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένα πράσινο φυλλαράκι.

Μέσα στο φυλλαράκι ζούσαν τρία μικροσκοπικά ανθρωπάκια: ο χλωροφυλλούλης (χλωροφύλλη), που ήταν πράσινος, ο ξανθοφυλλούλης (ξανθοφύλλη) που ήταν κίτρινος και ο καροτένιος (καροτίνη) που είχε χρώμα πορτοκαλί.

Ήταν καλά και αγαπημένα φιλαράκια...Το καλοκαίρι, ο χλωροφυλλούλης ήταν πολύ, μα ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ απασχολημένος: έπρεπε, βλέπετε να βοηθήσει το φυλλαράκι να διατηρήσει το όμορφο και λαμπερό του πράσινο χρώμα.

Κάθε μέρα, λοιπόν, έπαιρνε μπόλικη ηλιακή ενέργεια από τον καλό του φίλο τον κυριο Ήλιο,  φρέσκο, δροσερό αεράκι, νερό και χρήσιμες ουσίες από το έδαφος, τα ανακάτευε καλά-καλά και έφτιαχνε κάτι γλυκό, κάτι σαν ζάχαρη (γλυκόζη), έφτιαχνε δηλαδή το φαγητό για το μικρό μας φυλλαράκι.... Με αυτόν τον τρόπο γινόταν και ο ίδιος γερός και δυνατός...

Όλο το καλοκαίρι δούλευε ασταμάτητα και έφτιαχνε κάθε μέρα ζαχαρίτσα για το μικρό μας φυλλαράκι που παρέμενε πράσινο και λαμπερό. Ο ξανθοφυλλούλης και ο καροτένιος ζήλευαν λίγο, είναι αλήθεια: "γιατί να μην μπορούμε και εμείς να το κάνουμε αυτό;","γιατί να μην είμαστε και εμείς τόσο δυνατοί;"σκέφτονταν παραπονεμένοι.

Όμως ο καιρός περνούσε και κάποια μέρα έφτασε το φθινόπωρο: η θερμοκρασία τώρα πέφτει, αρχίζει να φυσάει και να κάνει λίγο κρύο. Ο ήλιος δεν είναι πια τόσο δυνατός. Το φυλλαράκι μας θέλει να προστατευτεί και αρχίζει να χτίζει έναν προστατευτικό "τοίχο", για να μην μπορεί να περάσει το κρύο του χειμώνα που πλησιάζει.

  Όμως ο "τοίχος" είναι τόσο παχύς και δυνατός που δεν αφήνει πια τον χλωροφυλλούλη να μαζέψει νερό...και ο ήλιος δεν ρίχνει πια τις δυνατές του ακτίνες...

Χωρίς όμως νερό και χωρίς ήλιο δυνατό, ο χλωροφυλλούλης δεν μπορεί να φτιάξει το φαγητό για το μικρό μας πράσινο φύλλο. Μα και ο ίδιος αρχίζει να αδυνατίζει, ενώ οι δύο του φίλοι, ο ξανθοφυλλούλης και ο καροτένιος φαίνονται τώρα γίγαντες μπροστά του....

Το φυλλαράκι μας έχει τώρα ένα πορτοκαλοκίτρινο χρωματάκι, μα καθώς δεν έχει αρκετό φαγητό να φάει για να μείνει γερό και δυνατό, πέφτει από το δέντρο, το παίρνει ο αέρας που φυσά κια το πάει μια από εδώ και μια εκεί, ώσπου πέφτει στη γη...

Εκεί γίνεται χρήσιμο λιπασματάκι, μέχρι να έρθει η άνοιξη

και νέα πράσινα φυλλαράκια να βγουν ξανά

στου δέντρου τα κλαδιά!

28η Οκτωβρίου στο Νηπιαγωγείο: Αφιέρωμα σε δύο φωτογράφους της Κατοχής

Με αφορμή τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου 1940, μπορούμε να αφιερώσουμε λίγες ημέρες του προγράμματος, για να κάνουμε ένα μικρό αφιέρωμα σε δύο πολύ σημαντικούς φωτογράφους της Κατοχής: τον Κώστα Μπαλάφα και τον Δημήτρη Χαρισιάδη. Είναι αλήθεια ότι όταν μιλάμε για τους φωτογράφους εκείνης της θλιβερής εποχής, το μυαλό μας πηγαίνει συνήθως στην εξαιρετική Βούλα Παπαϊωάννου. Επισημαίνω ότι ήθελα αρχικά να συμπεριλάβω στην ανάρτηση αυτή φωτογραφικό υλικό της μεγάλης μας φωτογράφου, αλλά διαπίστωσα ότι για το θέμα αυτό έχει κάνει μια εξαιρετική ανάρτηση η συνάδελφος Μαρίνα Ζαχαριά στην ιστοσελίδα της "Περί...Νηπιαγωγών", την οποία μπορείτε να επισκεφτείτε για να δείτε σχετικές φωτογραφίες.

Ακολούθως, παραθέτω φωτογραφικό υλικό του Κώστα Μπαλάφα, που δίνει την δυνατότητα να ξεκινήσει με τα παιδιά μια δημιουργική συζήτηση και να εκφραστούν συναισθήματα και εντυπώσεις, σκέψεις και απορίες. Εκτυπώνουμε τις φωτογραφίες ή τις παρουσιάζουμε στα παιδιά ως προβολή διαφανειών στον υπολογιστή και τα ενθαρρύνουμε να εκφράσουν τις σκέψεις και τα ερωτήματά τους σχετικά με όσα βλέπουν. Υποστηρίζουμε την σκέψη και την έκφραση των ιδεών τους με ανατροφοδοτικές ερωτήσεις, που να εστιάζουν στην παρατήρηση του φυσικού τοπίου (περιβάλλοντος), των εκφράσεων του προσώπου των "ηρώων" της κάθε φωτογραφίας αλλά και στα συναισθήματα που φαίνεται ότι έχει αποτυπώσει ο φωτογραφικός φακός.

Το υλικό που παρατίθεται μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί στα πλαίσια ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας, όπου τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες αναλαμβάνουν να παρουσιάσουν κάποιες από τις φωτογραφίες, δίνοντας τίτλο στην κάθε μία ή ακόμα και δραματοποιώντας το "περιεχόμενό" τους, παρουσιάζοντας την δουλειά τους στην ολομέλεια.

Επιπλέον μπορούμε συνδυαστικά να μιλήσουμε για την δύναμη της φωτογραφίας και να την συγκρίνουμε την γελοιογραφία (βλ. σχετική ετικέτα "Γελοιογραφίες - 28η Οκτωβρίου"). Ποια είναι τα μηνύματα της μιας μορφής τέχνης και ποια της άλλης; Ποιες είναι οι διαφορές τους και ομοιότητες τους; Ποια προτιμούμε και γιατί;

Κώστας Μπαλάφας:

Ο φωτογράφος της Κατοχής

Πού κοιμάται ο μικρός της φωτογραφίας; Από πού το καταλαβαίνουμε; Γιατί άραγε να βρίσκεται στην πλάτη του γαϊδάρου; Πού να πηγαίνει; Πού να είναι οι δικοί του;

Τι κρατούν οι μικροί της φωτογραφίας; Γιατί; Τι κάνει ο μικρός στο βάθος της φωτογραφίας;

Τι να κοιτάζουν; Τι να θέλουν να πουν;

Πού να βρίσκονται οι μικροί της φωτογραφίας; Τι να κοιτάζουν;

Τι παρατηρούμε σχετικά με τα ρούχα τους; Να περιμένουν κάτι και τι;

Τι να κοιτάζει η κοπέλα της φωτογραφίας; Τι φοράει; Τι να σκέφτεται;

Τι έχει περασμένο από τον ώμο της;

Τι κοιτάζει η γυναίκα της φωτογραφίας; Τι να σκέφτεται; Γιατί μεταφέρει το μικρό παιδί στην πλάτη της; Πού να πηγαίνει; Τι να σκέφτεται ο μικρός; Πώς να αισθάνεται;

Παρατηρούμε κάτι διαφορετικό σε αυτήν την φωτογραφία; Τι; Τι να κοιτάζει ο άντρας και τι κρατάει; Μπορούμε να πούμε κάτι για τις καιρικές συνθήκες; Από πού το καταλαβαίνουμε;

Ποιες να είναι οι κοπέλες της φωτογραφίες και πού να πηγαίνουν;

Πώς να αισθάνονται; Τι φορούν;

Τι καιρό κάνει; Τι μπορώ να διακρίνω καθαρά στο πρώτο επίπεδο της φωτογραφίας;

Τι μπορώ να διακρίνω στο βάθος; Τι να κουβαλάει ο άνθρωπος της φωτογραφίας;

Να είναι άντρας ή γυναίκα;

Δημήτρης Χαρισιάδης:

Ο σπουδαίος φωτογράφος του '40

Τα παιδιά παρατηρούν συνδυαστικά το φωτογραφικό υλικό του Δημήτρη Χαρισιάδη και του Κώστα Μπαλάφα και κάνουν συγκρίσεις, εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές ως προς την θεματολογία και το συναίσθημα που εγείρει με τις φωτογραφίες ο κάθε φωτογράφος. Κανουμε σύγκριση και με το φωτογραφικό υλικό της Βούλας Παπαϊωάννου (από το nipiablog.blogspot) και εκφράζουμε προτιμήσεις, αιτιολογώντας τις απαντήσεις μας.

Τι κάνουν τα παιδιά; Το ξέρουμε αυτό το παιχνίδι; Τι φορούν;

Παρατηρούμε κάτι ιδιαίτερο σχετικά με το κούρεμά τους;

Τι κρατάει ο μικρός της φωτογραφία; Σε τι κατάσταση βρίσκεται το βιβλίο του; Γιατί;

Τι μπορεί να σκέφτεται; Σχολιάζουμε την έκφραση του προσώπου του.

Πού να βρίσκεται άραγε, στο σπίτι του ή κάπου αλλού;

Τι καιρό κάνει και πώς το καταλαβαίνω; Ποιοι είναι μέσα στο φορτηγό και πού να πηγαίνουν;

Πού να βρίσκονται τα πρόσωπα της φωτογραφίας; Τι να κοιτάζουν;

Τι καιρό να κάνει;

Πώς να αισθάνονται; Πού να πηγαίνουν;

Η σπορά στο Νηπιαγωγείο: Τι χρειάζεται ο μικρός σπόρος για να μεγαλώσει;

Για να μεγαλώσω και να αναπτυχθώ,

θέλω ήλιο και αέρα, χώμα και νερό...

Με αφορμή την επεξεργασία της θεματικής ενότητας "Σπορά-Κύκλος του Ψωμιού" (από το σιτάρι στο ψωμί) αλλά και παρατηρώντας τα φυλλοβόλα δέντρα που το φθινόπωρο χάνουν τα φύλλα τους, μπορούμε να συζητήσουμε με τα παιδιά για τα 4 βασικά ζωτικά στοιχεία που χρειάζεται το μικρό σποράκι για να μεγαλώσει, για να αναπτυχθεί: ήλιος, αέρας, χώμα-θρεπτικά συστατικά και νερό...

***για τις υπόλοιπες σχετικές αναρτήσεις, βλ. ετικέτα "Σπορά"

Η ανάρτηση αυτή προτείνει ένα απλό φύλλο εργασίας για την κατανόηση του πώς τα 4 αυτά σημαντικά στοιχεία ζωής για τον μικρό σπόρο δρουν και συνεργάζονται....Τι συμβαίνει το φθινόπωρο που τα φύλλα πέφτουν; Τι φταίει για αυτό;

Το φύλλο εργασίας είναι εμπνευσμένο από την εκπαιδευτική ιστοσελίδα teacherlink.ed.usu.edu.

Ευχαριστώ την φίλη και συνάδελφο Μαρία Δ.

για την ιδέα που μου έδωσε.

Φύλλο Εργασίας

για την Σπορά

Συμπληρωμένο το Φύλλο Εργασίας (ως πίνακας αναφοράς)

16 Οκτωβρίου: Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής στο Νηπιαγωγείο

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής, μπορούμε να επεξεργαστούμε με τα παιδιά το ακόλουθο φύλλο εργασίας, το οποίο προτείνεται να αξιοποιηθεί είτε ομαδικά στην ολομέλεια είτε ως ατομική εργασία. Συζητάμε αρχικά με τα παιδιά για τις διάφορες κατηγορίες των τροφίμων (γαλακτοκομικά, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, κρέατα, ψάρια, πουλερικά) και τοποθετούμε τα τρόφιμα στην αντίστοιχη στήλη κάθε φορά. Αν εκτυπώσουμε τις εικόνες σε μεγαλύτερη διάσταση, μπορούμε να αξιοποιήσουμε την δραστηριότητα ως ομαδικό παιχνίδι με κάρτες τροφίμων.

Εναλλακτικά μπορούμε να έχουμε τον συμπληρωμένο πίνακα (βλ.παρακάτω) ως σημείο αναφοράς για μελλοντική χρήση ή εμβάθυνση στην θεματική ενότητα "Διατροφή".

***Για τις υπόλοιπες 14 παλαιότερες αναρτήσεις σχετικά με το ίδιο θέμα, φύλλα εργασίας, μεσογειακή πυραμίδα, στοματική υγιεινή και διατροφή, ΒΛΕΠΕ ΕΠΙΣΗΣ ΕΔΩ.

Φύλλο Εργασίας για την Διατροφή:

Κόβω και κολλώ στη σωστή στήλη

Έγχρωμη εκδοχή

ασπρόμαυρη εκδοχή

Συμπληρωμένος πίνακας

(ως πίνακας αναφοράς)

Πίνακας Αναφοράς για τα δημητριακά στο Νηπιαγωγείο

Καθώς διαπραγματεύομαστε τον κύκλο του ψωμιού (για περισσότερες αναρτήσεις και σχετικά φύλλα εργασίας, βλ. ετικέτα "Σιτάρι-Ψωμί"), είναι ευκαιρία να συζητήσουμε για τα  κυριότερα είδη των δημητριακών. Ένα από τα πιο σημαντικά για την καθημερινή μας διατροφή είναι το σιτάρι (ή αλλιώς στάρι). Ο πίνακας αναφοράς που προτείνεται ακολούθως μπορεί να μας δώσει μια συνοπτική εικόνα των οκτώ πιο συνηθισμένων δημητριακών που χρησιμοποιούμε καθημερινά ως βάση για πολλά φαγητά. Συζητάμε με τα παιδιά τις ομοιότητες και διαφορές τους ως προς το χρώμα, το μέγεθος του καρπού ή ακόμα και την γεύση. Φέρνουμε εποπτικό υλικό (σπόρους δημητριακών) και χρησιμοποιούμε τον πίνακα αναφοράς ως συνοδευτικό, αναπαραστατικό ή και μεταγνωστικό εκπαιδευτικό εργαλείο.

Πίνακας Αναφοράς:

8 σημαντικά είδη δημητριακών

Ο κύκλος του νερού στο Νηπιαγωγείο

Φύλλο Εργασίας:

Βρίσκω και ενώνω τις

σύνθετες Λέξεις με το...Νερό

Καθώς μιλάμε για τον κύκλο του νερού και για την σημασία του νερού στη ζωή μας (βλ. περισσότερες αναρτήσεις επί του θέματος στην ετικέτα "Βροχή-Νερό"), μπορούμε να επεξεργαστούμε ομαδικά ή ατομικά το φύλλο εργασίας που προτείνεται στην συγκεκριμένη ανάρτηση και να συζητήσουμε για τις σύνθετες λέξεις που έχουν ως πρώτο συνθετικό την λέξη νερό... Εννοείται ότι τα παιδιά προσθέτουν στην...λίστα των  σύνθετων λέξεων και άλλες που πιθανόν να γνωρίζουν.

και η ασπρόμαυρη εκδοχή (αν θέλουμε να το αξιοποιήσουμε ως ατομικό φύλλο εργασίας)

Το ποίημα για τη φωνούλα Ν,ν: Ν όπως νύχτα, νερό και νόμισμα...

Ένα εικονογραφημένο ποίημα

για τη φωνούλα Ν,ν

Με αφορμή την διαπραγμάτευση της θεματικής ενότητας

"Αποταμίευση-Νομίσματα" (βλ.ομώνυμη ετικέτα)

ή του κύκλου του νερού ή ακόμα κατά την επεξεργασία της ενότητας "Ημέρα-Νύχτα", μπορούμε να μιλήσουμε για τη φωνούλα Ν,ν.

Η ανάρτηση αυτή προτείνει ένα ποίημα για τη φωνούλα Ν,ν που έρχεται να προστεθεί

στα ποιήματα με τα γράμματα, τα οποία είναι ήδη αναρτημένα 

(βλ. ετικέτα "Εικονογραφημένα Ποιήματα της Αλφαβήτας").

Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης στο Νηπιαγωγείο

31 Οκτωβρίου:
η παγκόμια ημέρα της αποταμίευσης

Παίζοντας με τα κέρματα...του ευρώ

**για περισσότερες αναρτήσεις σχετικά με τα νομίσματα,

βλ. ετικέτα "Αποταμίευση-Νομίσματα"

Φύλλο Εργασίας

και η ασπρόμαυρη εκδοχή

Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης στο Νηπιαγωγείο

Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Αποταμίευσης, μπορούμε να "εξοικειώσουμε" τα παιδιά με τα νομίσματα του ευρώ και την έννοια της νομισματικής αξίας.

Η συγκεκριμένη ανάρτηση προτείνει ένα φύλλο εργασίας που μπορούμε να επερξεργαστούμε ως ομαδικό φύλλο εργασίας στην ολομέλεια, να συζητήσουμε με τα παιδιά τους διάφορους πιθανούς συνδυασμούς νομισμάτων με την ίδια νομισματική αξία, και ύστερα να επεξεργαστούμε το φύλλο εργασίας ατομικά.

Φύλλο Εργασίας για τα Μαθηματικά με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αποταμίευσης

(έγχρωμη και ασπρόμαυρη εκδοχή)

Το συνοδευτικό φύλλο εργασίας δίνει τη δυνατότητα για διάφορους πιθανούς συνδυασμούς νομισμάτων που να αποδίδουν συνολικά την ίδια νομισματική αξία.